خانه » زمینه » مردم در نگاهبانی از زیست بوم سهل‌انگار شده‌اند

مردم در نگاهبانی از زیست بوم سهل‌انگار شده‌اند

مردم ایلام هنوز تصویر آن کبوتری که بر روی تخم‌های خود سوخته بود را به یاد دارند، آن لاک‌پشتی که جزقاله شد و آن درخت بلوطی که در عین سربلندی افتاد و حیات وحش را بی‌پناه کرد.

کشتزارهای گندمی که سوختند و کشاورزانی که بهت‌زده خاکستر شدن حاصل زحمت خود را به نظاره نشستند. افسوس که وجه مشترک همه‌ی این آتش‌ها انسان است، انسانی که همه چیز را برای خودش می‌خواهد و حاضر است برای دم کردن یک چایی، آتشی بزرگ روشن و باافتخار آن را یک ابتکار بداند و در فضای مجازی منتشر کند.
همه‌ی اینها وظیفه‌ی ما را بیشتر می‌کند، رسانه‌ها، سمن‌ها ، فعالان زیست‌محیطی، مدیران و همه و همه باید دوست‌ داشتن محیط زیست و منابع طبیعی را در عمل نشان دهیم.
میزگردی با همین عنوان با حضور معاون پایش و نظارت محیط‌زیست، کارگردان «در پناه بلوط»  و چند تن از اعضای  سازمان‌های مردم‌نهاد زیست‌محیطی در ایسنا برگزار شد.
«علی طاهر سارایی» – معاون محیط‌زیست استان ایلام در این میزگرد اظهار کرد: حدود ۶۰۰ هزار هکتار اراضی جنگلی، و حدود۱‌میلیون هکتار مرتع مستعد آتش‌سوزی در استان داریم که از اراضی و مراتع مذکور ۱۴۳ هزار هکتار یعنی ۱۸درصد مناطق، تحت مدیریت محیط زیست است.

وی بابیان اینکه ۳۹ گونه پستاندار، ۱۹۳ گونه پرنده و ۵۶ گونه خزنده در استان شناسایی شده‌اند، افزود:از سال ۱۳۷۴ تاکنون سالانه به‌صورت میانگین ۵ هزار و ۵۰۰ هکتار از جنگل‌های کشور دچار حریق شده‌اند.

سوختن ۶۶۲ هکتار از جنگل‌ها و مراتع ایلام در ۴ سال
سارایی ادامه داد: هر چند امکان دارد دلیل برخی آتش‌سوزی‌ها طبیعی باشد اما اکثر آتش‌سوزها براثر خطای انسانی به وقوع پیوسته و طی بررسی‌هایی که انجام‌شده در سال ۹۳، حدود ۶ مورد آتش‌سوزی با سوختن ۲۳ هکتار،د ر سال ۹۴، ۳۵ مورد حریق با سوختن ۵۲۳ هکتار، در سال گذشته ۳۲ مورد حریق با سوختن  ۵۲ هکتاری و امسال ۶ مورد با سوختن ۲۹ هکتار در استان به وقوع پیوسته است.

آتش سوزی هرزویل محیط زیست شهروان

معاون پایش و نظارت محیط‌زیست استان ایلام با اشاره به اینکه سمن‌ها نقش بسیار مهمی در کاهش آتش‌سوزی‌ها داشته و فعالیت‌ها آن‌ها باید ادامه پیدا کند، خاطرنشان کرد: آتش‌سوزی‌ها به‌شدت بر پیکره محیط‌زیست وزندگی جانوران آسیب وارد می‌کند.

حیات وحش هم ایمن نیست

وی با تأکید بر اینکه عمده‌ترین پیامد آتش‌سوزی‌ها نابودی حیات‌وحش و بخصوص خزندگان است ، افزود: منطقه‌ای که در آن آتش‌سوزی اتفاق می‌افتد  برای زندگی حیات‌وحش امن نیست و اگر هم برخی جانوران از خطر آتش جان سالم به در ببرند از آن‌ منطقه کوچ می‌کنند.

سارایی با تأکید بر اینکه آحاد جامعه بخصوص دستگاه‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد در قبال حفاظت از محیط‌زیست وظیفه‌دارند و با کمک هم می‌توانند بهترین حراست را از حیات‌وحش و محیط‌زیست کنند، تصریح کرد: وجود امکانات و تجهیزات برای مهار حریق نقش مهمی در کاهش اثر آتش‌سوزی‌ها دارد.

وی با تأکید بر اینکه مردم به‌هیچ‌وجه در ایام تابستان در دامن طبیعت آتش روشن نکنند چراکه تهدیدی جدی علیه حیات‌وحش و جانوران و خطر آتش‌سوزی بسیار بالا است، گفت: از تفرج کنندگان درخواست داریم از روشن کردن هرگونه آتش خودداری کنند.

معاون پایش و نظارت محیط‌زیست استان ایلام با اشاره به اینکه کشاورزان از آتش زدن پس چراها خودداری کنند چراکه هرلحظه احتمال دارد آتش‌سوزی به دامن طبیعت سرایت کند گفت: آتش سوزی‌ها  نسل حیات‌وحش را تهدید می‌کند چون اولین جایی که می‌سوزد خشکه‌دارها هستند  که نقش مهمی در حفاظت از اکوسیستم حیات‌وحش و جانوران و آب‌وخاک دارند.

سارایی اضافه کرد: بسیاری از خشکه‌دارها محل زندگی خزندگان و حیات‌وحش هستند و عاملان هرگونه آتش‌سوزی به مراتع و حیات‌وحش به مراجع قضایی معرفی می‌شوند و اگر شخصی آزاد یا حبس می‌شود دیگر دستور قاضی است و در این راستا دادگستری استان تاکنون برخوردهای خوبی داشته است.

اقدامات فرهنگی مهم‌ترین و تأثیرگذارترین ابزار برای پیشگیری از حریق

وی مهم‌ترین و تأثیرگذارترین ابزار برای جلوگیری از حریق و حفظ محیط‌زیست و منابع طبیعی را کاری فرهنگی دانست و افزود: محیط‌زیست به‌صورت جدی در زمینهٔ کار فرهنگی در حال انجام اقدامات بوده و در این راستا از فعالیت‌های سمن‌ها به‌صورت جدی حمایت می‌کند.

معاون محیط‌زیست استان ایلام ادامه داد: در حال حاضر  ۴۲ سمن در استان داریم و محیط‌زیست استان در حد توان از ظریفت سازمان‌های مردم‌نهاد استفاده کرده و خواهد کرد و در حد توان هم امکانات در اختیار آن‌ها قرار می‌دهد.

«علی سهرابی» الگویی ماندگار برای حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی است

وی در رابطه به کمک به آقای «علی سهرابی» فداکار زیست‌محیطی، گفت: مسئولان قول مساعد برای حمایت و کمک به این جوان که جان خود را برای حفظ منابع طبیعی و محیط‌زیست گذاشت داده‌اند اما تحقق این وعده مدت زمانی طول می‌کشد.

سارایی خاطرنشان کرد: محیط‌زیست با قطع درختان در هر جا و مکانی مخالف است اما گاهی اوقات از سر ناچاری برای توسعه شهری و خیابان‌ها مجبور به امضاء مصوبه می‌شود.

دغدغه‌های کارگردان «در پناه بلوط»

در ادامه «مهدی نورمحمدی » مستندساز اظهار کرد: در راستای کاهش حریق از همه‌مهم‌تر نیازمند هم‌فکری و مدیریت درست بحران‌ها با همکاری مردم هستیم اما متأسفانه اغلب مدیریت‌ها دولتی است و باید از نظرات و نقش مردم در زمینهٔ حفظ و جلوگیری از وقوع حریق استفاده شود.

وی بابیان اینکه بازنگری در برخی قوانین ناکارآمد در بحث حفاظت از محیط‌زیست یک ضرورت است، افزود: در سال‌های اخیر اقدامات خوبی درزمینهٔ کاهش و پیشگیری  آتش‌سوزی‌ها در استان انجام‌شده اما کافی نیست و تلاش‌ها باید بیشتر شود.

نورمحمدی ادامه داد: مردم نباید منتظر باشند دستگاه‌ها به‌تنهایی برای پیشگیری از حریق وارد عمل شوند بلکه  طبیعت و جنگل‌های بلوط استان متعلق به مردم بوده و همه از آن استفاده می‌کنند لذا همه هم باید برای حفظ آنها تلاش کنند.

وی با تأکید بر اینکه جامعه ما درزمینهٔ حفاظت از محیط‌زیست نیاز به الگوسازی دارد لذا کسانی که اقدام ارزشمندی درزمینهٔ حفاظت محیط‌زیست مانند «علی سهرابی» که با عامل آتش‌سوزی جنگل‌های مانشت درگیر و به علت اصابت چاقو تا سرحد مرگ رفت و باید الگوسازی شود و این افراد به‌عنوان قهرمان شناخته شوند.

مردم سهل‌انگار شده‌اند

این هنرمند مهم‌ترین عامل آتش‌سوزی در جنگل‌ها و مراتع را عامل انسانی دانست و گفت: این مهم از فرهنگ نشأت می‌گیرد و از آنجا که بودجه محیط‌زیست برای حفاظت کافی نیست و باید به مقوله فرهنگ‌سازی برای حفاظت از جنگل‌ها توجه جدی کرد تصریح کرد: هرگونه ریسک درزمینهٔ آتش‌سوزی به مراتع و حیات‌وحش آسیب جدی می‌زند، مردم با روشن کردن آتش در طبیعت، ریسک نکنند.

وی با اشاره به اینکه مهم‌ترین علت آتش‌سوزی در جنگل‌ها و مراتع سهل‌انگاری مردم است، افزود: باید با ابزار هنر بر مقوله حفاظت و فرهنگ‌سازی محیط‌زیست توجه بیشتر کرد و به نظر می‌رسد مه‌ترین ابزار تأثیرگذار در این راستا زبان هنر است.

این مستندساز با تأکید بر اینکه مردم ما دلسوز هستند اما عدم آگاهی موجب بروز برخی آتش‌سوزی‌ها و تخریب‌های زیست‌محیطی می‌شود، گفت: جنگل‌های بلوط بزرگ‌ترین سرمایه برای زندگی مردم هستند وزندگی حیات‌وحش بدون درختان بلوط امکان‌پذیر نیست چراکه خانه و کاشانه بسیاری از حیات‌وحش استان در پناه بلوط است.

درختانی که فدای یک چای دم کردن می‌شوند

وی خاطرنشان کرد: باید فیلم‌های کوتاه و آموزشی خوب از زندگی جانوران در پناه درختان و جنگل‌ها ساخته و به جامعه ارائه شود تا مردم این نعمت بزرگ را قدر بدانند و همچنین باید آموزش درست درزمینهٔ حفاظت از منابع طبیعی و محیط‌زیست به مردم داده شود.

آسیب به جنگل محیط زیست شهروان

نورمحمدی سوزاندن درختان بلوط در موقع تفریح را کاری نادرست و خطرناک دانست و گفت: از مردم درخواست داریم  عکس آتش با چایی و  دیگر مخلفات در دامن طبیعت را در فضای مجازی منتشر نکنند چراکه موجب ترغیب مردم به‌سوی روشن کردن آتش و سوزاندن درختان می‌شود و نباید تلاش هزاران ساله طبیعت به خاطر یک چایی درست کردن بر باد داد، باید از طریق فضای مجازی نکات آموزشی خوب به مردم داد.

وی بابیان اینکه باید کار پژوهشی مختلف درزمینهٔ  محیط‌زیست بخصوص زیستی استان صورت بگیرد، افزود: دانشگاه درزمینهٔ زیست‌محیطی به‌صورت جدی وارد کار پژوهشی شوند چرا محیط‌زیست و منابع طبیعی در حال آسیب دیدن است.

 منابع طبیعی خشکه‌دارها را می‌فروشد؟

نور محمدی با تأکید بر اینکه باید مجازات سنگین و قاطع برای متخلفان زیست‌محیطی بخصوص کسانی که عامل آتش‌سوزی هستند در نظر گرفت، گفت: برای عاملان آتش‌سوزی حتی به‌صورت سهل‌انگاری هم باید مجازات در نظر گرفت.

وی با انتقاد از  قطع و فروش درختان خشک توسط پیمانکاران ، گفت: متاسفانه به درختان سالم هم رحم نمی‌شود و نباید دستگاه‌های مربوطه درختان را بفروشند چرا که موجب بدبینی در بین مردم می‌شود و از طرف دیگر قبح تخریب محیط زیست را می‌شکند.

هیئت کوهنوردی ایلام در دامن طبیعت آتش روشن نمی‌کند

کارگردان در پناه بلوط خاطرنشان کرد: انجمن کوهنوردان ایلام که همیشه به کوه می‌روند چند سالی در دامن طبیعت اصلاً آتش روشن نمی‌کنند و این اقدام ارزشمند باید رسانه‌ای و در فضای مجازی به آن پرداخته شود تا به الگو تبدیل شود.

فاجعه‌ی نوروز در ایلام

نورمحمدی با انتقاد از ماندن مردم دامن طبیعت در ایام نوروز به مدت یک ماه گفت: متأسفانه هر شب هر خانواده یک بولط را می‌سوزانند که فاجعه است.

در ادامه «حسین نعمتی‌زاد» عضو هیئت‌مدیره انجمن دوستداران محیط‌زیست ایلام اظهار کرد:  آتش‌سوزی‌ها بهانه خوبی برای ایجاد یک کارگروه و اقدامات فرهنگی مشترک بین دستگاه‌ها مسئول و سازمان‌های مردم‌نهاد است.

وی بابیان اینکه اگر این مهم محقق و اقدامات فرهنگی و دیگر اقدامات به‌صورت مشترک انجام شود قطعاً تأثیرگذار خواهد بود، افزود: باید ازنظر کارشناسان و متخصصین برای انجام اقدامات استفاده کرد و فقط با نصب یک بنر نمی‌توان کار فرهنگی صورت داد.

راه‌اندازی کمپین«تفریح سبز»

نعمتی خاطرنشان کرد: در حال راه‌اندازی کمپین تحت عنوان «تفریح سبز» در استان و تغییر نگرش مردم و استفاده درست از طبیعت هستم که در این کمپین الگوهای حفاظت از محیط‌زیست محیطی و منابع طبیعی معرفی می‌شوند.

بلوط قدیمی‌ترین درخت جهان

وی با اشاره به اینکه بر اساس پژوهش‌های انجام‌شده بلوط ایلام ازجمله قدیمی‌ترین جنگل‌های جهان هستند گفت: عمر برخی از درختان بلوط و بنه در این سرزمین به بیش از ١٠٠٠ سال می‌رسد.

عضو هیئت‌مدیره انجمن دوستداران محیط‌زیست ایلام تصریح کرد: این درختان غم و شادی ده‌ها نسل از پیشینیان ما را دیده‌اند و در طول این دوران‌ها همواره تکیه‌گاه مردمان این دیار بوده و شاید بارزترین مثال برای این همزیستی و مهرورزی ٨ سال جنگ تحمیلی باشد که بلوط‌ها، پناه بی‌پناهان بودند.

افزایش روند تخریب جنگل‌های بلوط ایلام

نعمتی زاد بابیان اینکه چند سالی است که روند تخریب جنگل‌های بلوط به‌شدت افزایش‌یافته است، افزود: یکی از مهم‌ترین چالش‌های امروز جنگل‌های ایلام، آتش‌سوزی است و اصلی‌ترین عامل آن انسان است و دلایل زیادی برای آتش‌سوزی‌های چند سال اخیر وجود دارد که آتش‌زدن مزارع و علف‌های هرز کنار روستاها و جنگل‌ها،برافروختن آتش توسط کودکان در هنگام تفریح و خاموش نکردن آن، آتش‌سوزی‌های عمدی به دلایل مختلف، ریختن ته سیگار و باقیمانده شیشه در جنگل و برافروختن آتش و سهل‌انگاری در خاموش کردن آن علت بیشتر آتش‌سوزی‌های در جنگل‌ها است.

ایلام، آتش سوزی، محیط زیست، زیست بوم، شهروان، زیست شهر

عضو هیئت‌مدیره انجمن دوستداران محیط‌زیست ایلام تصریح کرد: برای پیشگیری از آتش‌سوزی‌ها همه‌ی ما باید دست‌به‌دست هم دهیم تا مهم‌ترین ویژگی استان ایلام یعنی طبیعت چهارفصل و جنگل‌های آن از بین نرود.

انگیزه‌ای برای حضور در جلسات صوری نداریم

در ادامه «محمدرضا کاظمی» رئیس هیئت‌مدیره انجمن دوستداران محیط‌زیست ایلام نیز اظهار کرد: توانمندسازی سازمان‌های مردم‌نهاد و سپردن کار به آن‌ها بسیار مهم و تأثیرگذار است و باید از نیروهای بومی و مردم دلسوز که به حفظ محیط‌زیست و کسانی مانند «علی سهرابی» که بی‌منت جان خود را برای جلوگیری از آتش‌سوزی در برابر قمه عامل آتش‌سوزی می‌گذارند به‌عنوان نیروی محیط‌بان استفاده کرد و در ایلام هزاران علی سهرابی‌ها داریم که به عشق طبیعت حاضر هستند جان خود را فدا کنند.

وی با انتقاد از عدم اجرای مصوبات و برنامه‌هایی که سمن‌ها در آن حضور می‌یابند، تصریح کرد: اجرای طرح‌های فرهنگ‌سازی حفاظت از منابع طبیعی و محیط‌زیست با همکاری آموزش‌وپرورش ضروری است.

کاظمی ادامه داد: به دلیل محقق نشدن مصوبات انگیزه‌ای برای شرکت در این جلسات نداریم چون با کاری‌های صوری دردی دوا نمی‌شود.

وی فرهنگ‌سازی در بین خانواده برای حفاظت از منابع طبیعی و محیط‌زیست را بسیار مهم دانست و تصریح کرد: در مناطق شهری، شهرداری به‌هیچ‌عنوان نباید درختان را به هر بهانه‌ای قطع کند.

رئیس سازمان مردم‌نهاد دوستداران محیط زیست ایلام بابیان اینکه آسیب به برخی درختان به‌هیچ‌وجه ممکن قابل جبران نیست، گفت: اطلاع‌رسانی‌ها درزمینهٔ محیط‌زیست و منابع طبیعی باید دقیق و درست انجام شود.

وی از رسانه‌های مجازی خواست در مورد محیط‌زیست شایعه‌پراکنی نکنند.